Kopalnia Podgórze Kowary – Prawdziwa Kopalnia Uranu znajduje się w obrębie wschodniej osłony intruzji granitu karkonoskiego. To właśnie budowa geologiczna tego obszaru umożliwiła powstanie hydrotermalnego złoża uranu w Kowarach, eksploatowanego w latach 1950–1958.

Na trasie zwiedzania widoczne są ociosy wyrobisk górniczych, w których prowadzono wydobycie rudy uranu. Skały przecięte systemem szczelin i spękań dokumentują procesy, które doprowadziły do koncentracji pierwiastków promieniotwórczych w tym rejonie Sudetów.

Skały w wyrobiskach – geologia Kopalni Podgórze Kowary

W wyrobiskach, które dziś udostępnia Prawdziwa Kopalnia Uranu w Kowarach, występują przede wszystkim skały metamorficzne
i magmowe związane z intruzją granitu karkonoskiego.

Gnejsy (ortognejsy) – skały metamorficzne powstałe z granitoidów. Ich protolit ma wiek około 500 milionów lat, natomiast proces metamorfizmu zachodził około 300 milionów lat temu podczas orogenezy waryscyjskiej. Charakteryzują się wyraźną foliacją
i zróżnicowaną teksturą.

Łupki łyszczykowe – skały metamorficzne bogate w minerały z grupy łyszczyków. Łatwo rozdzielają się zgodnie z powierzchniami foliacji
i powstały w warunkach regionalnego metamorfizmu.

Łupki amfibolitowe (amfibolity) – ciemne skały metamorficzne pochodzenia bazaltowo-gabrowego, przeobrażone podczas procesów tektonicznych w późnym karbonie.

Aplity – jasne, drobnokrystaliczne żyły magmowe związane z końcowymi etapami krystalizacji granitu karkonoskiego. Ich wiek szacuje się na około 320–314 milionów lat.

To w systemie spękań tych skał powstało złoże uranu w Kopalni Podgórze Kowary.

Złoże uranu w Kowarach ma charakter hydrotermalny.

Oznacza to, że uran był transportowany przez gorące roztwory krążące w systemie szczelin skalnych. W sprzyjających warunkach chemicznych dochodziło do jego wytrącania i koncentracji w określonych strefach.

Proces mineralizacji był związany z:

– aktywnością tektoniczną regionu,

– ewolucją intruzji granitu karkonoskiego,

– późniejszymi procesami utleniania.

Efektem tych zjawisk było powstanie mineralizacji uranowej, którą eksploatowała kopalnia uranu w Kowarach – dzisiejsza Kopalnia Podgórze Kowary – Prawdziwa Kopalnia Uranu.

Wtórne minerały uranu i ich barwy

W wilgotnych i napowietrzonych partiach wyrobisk Kopalni Podgórze Kowary powstały liczne wtórne minerały uranu, między innymi:

– uranofan

– autunit

– uranospinit

– schröckingeryt

– liebigit

To właśnie wtórne minerały uranu nadają ścianom wyrobisk charakterystyczne zielono-żółte zabarwienie.

W warunkach oświetlenia promieniowaniem ultrafioletowym wykazują wyraźną luminescencję. Zjawisko to wynika z właściwości fizycznych minerałów uranowych i jest jedną z rozpoznawalnych cech geologii złoża uranu w Kowarach.

Minerały te można obserwować bezpośrednio na ociosach prawdziwych wyrobisk kopalni uranu w Kowarach.

Geologia, która stworzyła kopalnię uranu w Kowarach

Geologia Kopalni Podgórze Kowary to realna dokumentacja procesów, które doprowadziły do powstania jednego z najważniejszych powojennych ośrodków wydobycia uranu w Polsce.

Zwiedzając Prawdziwą Kopalnię Uranu, oglądasz nie rekonstrukcję, lecz prawdziwe wyrobiska w skałach, w których skoncentrowało się złoże uranu w Kowarach.

To geologia stworzyła kopalnię. Dziś możesz zobaczyć ją z bliska.